Kort antwoord: zeven op de tien mkb-ondernemers gebruiken inmiddels AI, tegenover een derde een jaar eerder. Tegelijk geeft bijna de helft van diezelfde ondernemers aan nog niet goed te weten hoe ze de technologie effectief inzetten. Dat geldt net zo goed voor kantoren: de accountancy geeft AI-investeringen de hoogste prioriteit van alle sectoren, en tegelijk is de vraag “waar begin ik” nog volop actueel. Een kantoor van vijf tot vijfentwintig medewerkers hoeft dat niet in zijn eentje uit te zoeken — en de sector laat zien dat het ook niet zo gaat.
Uw klanten zijn al begonnen
Uit het MKB Barometeronderzoek van Exact, uitgevoerd door onderzoeksbureau Markteffect onder ruim 1.700 Nederlandse mkb-ondernemers, blijkt dat zeven op de tien mkb’ers AI gebruiken. Een jaar eerder was dat nog ongeveer een derde. Het gebruik is vooralsnog laagdrempelig: ruim de helft (56 procent) zet AI in voor teksten en afbeeldingen, ruim een derde (36 procent) om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties.
Dat laatste percentage is voor uw kantoor het interessantst. Ruim een op de drie klanten kijkt dus al met andere hulpmiddelen naar zijn eigen cijfers. Dat verandert het soort vraag dat binnenkomt: minder “hoeveel btw moet ik betalen” en vaker “ik zie dit in mijn cijfers, klopt dat?”. Wat daarvoor nodig is, is niet minder vakmanschap maar meer — alleen wel sneller beschikbaar.
Aarzeling is geen achterstand
Het onderzoek laat ook de andere kant zien. Bijna de helft van de mkb’ers staat huiverig tegenover AI; 48 procent vindt het spannend om medewerkers met bedrijfsdata in AI te laten werken, en 47 procent weet nog niet goed hoe de technologie effectief in te zetten is binnen de eigen organisatie. Tegelijk ziet twee derde AI als mogelijkheid om efficiënter te werken en noemen twee op de vijf investeren in AI een prioriteit.
Die combinatie — kansen zien én niet weten waar te beginnen — is geen teken dat een organisatie iets fout doet. Het is de normale fase zodra het experimenteren voorbij is en de vraag wordt hoe je er iets betrouwbaars mee inricht. Wie daar nog geen doordacht antwoord op heeft, zit precies waar de meerderheid zit.
De bereidheid om te investeren verschilt wel sterk per sector. Accountancy loopt voorop: 61 procent geeft AI-investeringen prioriteit, tegen 53 procent in de overige zakelijke dienstverlening, 31 procent in de horeca en 27 procent in de bouw. De branche waarin uw kantoor werkt, beweegt dus harder dan de gemiddelde klant.
Wat schaal wél en niet betekent
Een kantoor van vijf tot vijfentwintig medewerkers zit in een bijzondere positie: groot genoeg om te investeren in vernieuwing, te klein voor een eigen ontwikkelafdeling. Dat is geen tekortkoming maar een gegeven — en het verklaart waarom “wie helpt ons hierbij” een belangrijkere vraag is dan “welk product kopen we”.
De sector heeft daar een eigen antwoord op gevonden. Uit onderzoek van brancheorganisatie NOAB onder 90 administratie- en belastingadvieskantoren blijkt dat kantoren steeds vaker werk uitbesteden. Het personeelstekort is veruit de belangrijkste reden; kostenbesparing speelt een beperkte rol. Door routinewerk elders te beleggen ontstaat ruimte voor specialistisch werk en klantadvies. Kantoren zijn er overwegend tevreden over: gemiddeld een 8,1.
De belangrijkste uitkomst voor dit onderwerp is een andere: klantcontact en advieswerk blijven in dat model binnen het eigen kantoor. Wat wordt uitbesteed is de uitvoering, niet de relatie. Diezelfde lijn geldt bij nieuwe hulpmiddelen: die kunnen signaleren, verzamelen en voorwerk doen — het oordeel over wat een klant te horen krijgt, blijft bij uw mensen.
Kleine stappen die niet om een project vragen
Vernieuwing hoeft niet als een traject te beginnen. Wat in de praktijk werkt, ziet er nuchterder uit:
- Kijk eerst naar de vragen die binnenkomen. Welke drie vragen krijgt uw team het vaakst, en welke actuele gegevens zijn daarvoor nodig? Een inventarisatie van een week, geen onderzoek.
- Leg de spelregels vast vóór het gereedschap. Wat mag wel en niet met klantgegevens, wie beoordeelt de uitkomst, waar staan de gegevens? Een AI-beleid van één A4 volstaat om te beginnen.
- Toets op echte administraties — niet op een demo, maar op drie of vier eigen klantdossiers. Dan wordt zichtbaar wat nu al kan en wat niet.
- Zorg dat “waar komt dit antwoord vandaan” altijd beantwoordbaar is. Zonder bron is een antwoord voor een administratiekantoor niet bruikbaar.
Waar dit naartoe werkt
Het beeld waar zulke stappen op uitkomen, is nuchterder dan de term AI suggereert: een kantoor dat klaar is voor wat er toch aan komt, met efficiëntere processen, werk dat beter overdraagbaar is omdat het minder in hoofden en meer in het systeem zit, en daardoor meer wendbaarheid bij wijzigende regels, personeel en klantvragen. Dat is ook waarom capaciteit en vernieuwing bij elkaar horen: wie meer klanten wil bedienen zonder vacature, komt vanzelf bij de inrichting van het proces uit.
Randvoorwaarden daarbij: gegevens blijven binnen de EU, klantomgevingen blijven strikt gescheiden, en complexe vragen gaan door naar het team in plaats van in een antwoord te stranden. Meer achtergrond staat in onze kennisbank voor administratiekantoren en in het artikel over wat een wendbaar kantoor concreet betekent. Wilt u dit rustig doordenken zonder dat er iets moet? Onze whitepaper voor administratiekantoren zet op een rij wat er op kantoren afkomt en hoe een eerste, omkeerbare stap eruitziet.
Veelgestelde vragen
Onze klanten vragen er niet om. Waarom nu iets doen?
Klanten vragen zelden om een technologie; ze vragen om snellere antwoorden. Uit het MKB Barometeronderzoek blijkt dat zeven op de tien mkb’ers AI al gebruiken, ruim een derde om inzicht te krijgen in de eigen bedrijfsprestaties. De verwachting van wat “snel” is, verschuift buiten uw kantoor om.
Wij zijn te klein om hierin voorop te lopen. Is dat erg?
Voorop lopen is niet nodig. Het onderzoek laat zien dat 47 procent van de mkb-ondernemers nog niet weet hoe de technologie effectief in te zetten is; dit is een fase waarin vrijwel iedereen zoekt. Wat wél helpt is niet alleen zoeken: de NOAB-cijfers laten zien dat kantoren voor capaciteitsvraagstukken al vaker samenwerking kiezen, met goede ervaringen.
Verandert er dan niets aan onze manier van werken?
Jawel, en dat verzwijgen zou geen recht doen aan de praktijk. Betrouwbare antwoorden vragen om actuele gegevens, dus om een passend verwerkingsritme en om een afspraak over waar klantvragen binnenkomen. Dat is een concrete maar af te bakenen verandering — verstandig om vooraf te benoemen in plaats van achteraf.
Wie beoordeelt wat de klant te horen krijgt?
Uw kantoor. Hulpmiddelen kunnen signaleren wat er in de administratie staat en waar dat vandaan komt; de beoordeling en het advies blijven bij uw medewerkers. Dat is ook de lijn uit het NOAB-onderzoek: klantcontact en advieswerk blijven binnen het eigen kantoor.
Bronnen
- Accountant.nl, 3 augustus 2026 — Ook mkb omarmt massaal AI, maar strategische inzet blijft nog achter (MKB Barometeronderzoek van Exact, uitgevoerd door Markteffect onder ruim 1.700 mkb-ondernemers)
- Accountant.nl, 15 juli 2026 — Administratiekantoren moeten door personeelstekort steeds vaker werk uitbesteden (NOAB-onderzoek onder 90 kantoren)